Nasıl Çözdük? #06 – 10 mm İnceliğindeki Disk Sarkıtı İstenen Açıda Nasıl Tuttuk?
Bazen bir tasarımın en sade görünen detayı, üretimde çözülmesi gereken en önemli probleme dönüşebilir.
Bir restoran projesi için tarafımıza ulaştırılan renderlarda oldukça yalın görünen bir sarkıt aydınlatma vardı.
40 cm çapında, yalnızca 10 mm kalınlığında ince bir metal disk...
Diskin altında 10 cm çapında opal küre cam...
Parlak bakır yüzey...
Ve tasarımın karakterini belirleyen önemli bir ayrıntı:
Disk yere paralel durmayacak, hafif bir açıyla asılacaktı.
Renderda bunu göstermek kolaydı.
Bizim ise önce 40 cm çapındaki diski gerçekten 10 mm kalınlığında gösterecek kadar ince ve aynı zamanda kullanılabilir ağırlıkta üretmemiz, ardından merkezinden asılan bu diskin doğal olarak düz durmasını engelleyerek renderda istenen açıyı yakalamamız gerekiyordu.
Nasıl Çözdük? serimizin altıncı hikâyesi, oldukça sade görünen bir tasarımın arkasındaki iki görünmez üretim çözümünü anlatıyor.
Her Şey Bize Ulaştırılan Renderlarla Başladı
Projenin uygulamasını gerçekleştiren firma bizimle iletişime geçti.
Ürünün render görüntüleri ve ölçek bilgileri tarafımıza iletildi.
Soru oldukça açıktı:
“Bunu üretebilir miyiz?”
Tasarımın ana formu belirlenmişti.
40 cm çapında dairesel bir gövde, yalnızca 10 mm kalınlığında görünecekti. Altında 10 cm çapında opal küre cam bulunacak ve bütün ürün ince bir kabloyla tavandan sarkacaktı.
Ürünün yüzey bitişi ise parlak bakır olacaktı.
İlk bakışta son derece sade bir aydınlatma.
Ancak ölçülere biraz daha dikkatli baktığımızda ilk problem ortaya çıkıyordu.
40 cm Çapında Ama Yalnızca 10 mm Kalınlığında
40 cm çapında bir diski gerçekten 10 mm kalınlığında dolu metal olarak üretmek teorik olarak mümkündü.
Ancak bunun sonucunda ortaya gereksiz derecede ağır bir aydınlatma armatürü çıkacaktı.
Tavana asılacak dekoratif bir üründe böyle bir ağırlık oluşturmanın hiçbir anlamı yoktu.
Taşıma zorlaşacaktı.
Montaj zorlaşacaktı.
Tavana gereksiz yük binecekti.
Üretim maliyeti artacaktı.
Kısacası renderdaki görünümü elde edebilirdik ama doğru ürünü üretmiş olmazdık.
O hâlde 40 cm çapında ve dışarıdan yalnızca 10 mm kalınlığında görünen bir disk oluşturmalı, fakat diskin içini dolu metal yapmak yerine boş bırakmalıydık.
Çözümümüz: İç İçe Geçen İki Sıvama Parça
Disk gövdesini tek parça ve dolu bir metal plakadan üretmek yerine, birbirinin içerisine geçen iki sıvama parçadan oluşan içi boş bir konstrüksiyon geliştirmeye karar verdik.
Her iki parça da oldukça sığ birer metal tepsi formundaydı.
Sıvama yöntemiyle hazırlanan bu iki parçayı karşılıklı olarak iç içe geçirip bir araya getirdiğimizde, dışarıdan bakıldığında yaklaşık 10 mm kalınlığında tek parça bir metal disk algısı oluşuyordu.
Oysa diskin içi dolu değildi.
Bu sayede 40 cm çapındaki gövdenin gereksiz yere ağırlaşmasını önlerken renderda istenen son derece ince disk görüntüsünü de koruyabildik.
Üstelik iki tepsi formundaki sıvama parçanın arasında kalan boşluk bize başka bir avantaj daha sağlayacaktı.
Birazdan çözmemiz gereken denge problemi için kullanabileceğimiz gizli bir alanımız vardı.
Merkezinden Asılan Bir Disk Neden Eğik Dursun?
Tasarımın karakteristik özelliklerinden biri diskin hafif açılı durmasıydı.
Fakat burada fizik oldukça net çalışıyordu.
Sarkıtın askı noktası diskin merkezindeydi.
Merkezinden dengeli biçimde asılan simetrik bir disk ise doğal olarak kendisini dengeleyerek yere paralel konuma gelmek ister.
Başka bir ifadeyle:
Biz hiçbir şey yapmazsak ürün düz duracaktı.
Oysa bize iletilen renderdaki ürün düz değildi.
Askı noktasını merkezden uzaklaştırmak bir seçenek olabilirdi ancak bu kez tasarımın geometrisi değişecekti.
Dışarıdan görünen ilave bir mekanizma kullanmak da istemiyorduk.
Çünkü ürünün gücü sadeliğinden geliyordu.
Çözümün görünmemesi gerekiyordu.
Diski Eğmek Yerine Dengesini Değiştirdik
Çözümümüz oldukça basit bir fizik prensibine dayanıyordu:
Ağırlık merkezini değiştirmek.
Disk merkezinden asılmaya devam edecekti.
Ancak diskin içerisindeki ağırlık dağılımı artık simetrik olmayacaktı.
Birbirinin içerisine geçen iki tepsi formundaki sıvama parçanın arasına, diskin bir tarafında kalacak şekilde gizli bir ağırlık yerleştirdik.
Böylece dışarıdan bakıldığında diskin geometrisinde hiçbir değişiklik olmadığı hâlde ürünün ağırlık merkezi değişiyordu.
Disk merkezinden asıldığında ağırlığın bulunduğu taraf doğal olarak aşağı doğru hareket ediyor ve ürün eğimli bir pozisyon almaya başlıyordu.
Teoride çözümümüz vardı.
Fakat geriye önemli bir soru kalmıştı:
Ne kadar ağırlık?
Doğru Açıyı Bulana Kadar Denedik
Özel üretimde bazı cevapları teknik olarak öngörebilirsiniz.
Ancak gerçek malzemeyle yapılan denemenin yerini her zaman hesaplar tutmaz.
İlk ağırlığı iki sıvama parçanın arasına yerleştirdik.
Diski astık.
Duruşuna baktık.
Açıyı kontrol ettik.
İstenen görüntüyü vermiyorsa ağırlığı değiştirdik.
Tekrar astık.
Tekrar kontrol ettik.
Ağırlık ile açı arasındaki doğru ilişkiyi bulana kadar bu denemelere devam ettik.
Buradaki amacımız diski mümkün olduğunca fazla eğmek değildi.
Amaç, bize iletilen renderda tarif edilen açıyı doğal görünecek biçimde yakalamaktı.
Sonunda doğru ağırlığı bulduğumuzda merkezinden asılan disk, herhangi bir dış mekanizmaya ihtiyaç duymadan istediğimiz açıda duruyordu.
Üstelik bunu nasıl yaptığımız dışarıdan bakıldığında görünmüyordu.
İyi bir üretim çözümünün güzel taraflarından biri de bazen tam olarak budur:
Çözüm görevini yapar ama kendisini göstermek zorunda değildir.
10 cm Opal Küre ile Işığı Tamamladık
Diskin altında tasarımın ikinci ana geometrisi bulunuyordu:
10 cm çapında opal küre cam.
İnce ve geniş metal disk ile küçük küresel cam arasındaki oran, ürünün karakterinin önemli bir parçasıydı.
Aydınlatma sistemi G9 duy kullanacak şekilde hazırlandı.
Işık kaynağı olarak 3000 Kelvin günışığı tonunda ampul tercih edildi.
Opal cam sayesinde ışık kaynağı doğrudan görünmek yerine kürenin yüzeyinde daha homojen ve yumuşak biçimde dağılıyordu.
Böylece geniş metal diskin keskin ve güçlü geometrisine karşı, altında küçük ve yumuşak ışıklı bir küre oluşuyordu.
Bu iki basit geometrinin birlikteliği ürünün bütün tasarım karakterini oluşturuyordu.
Ham Ürünü Önce Astık, Sonra Onay Aldık
Bu projede iletişim kurduğumuz firma ile aynı şehirde değildik.
Dolayısıyla geliştirdiğimiz çözümün doğru olduğunu yalnızca kendi atölyemizde görmemiz yeterli değildi.
Ürünü ham hâliyle tamamladıktan sonra astık.
Diskin duruşunu kontrol ettik.
Ağırlığın oluşturduğu açıyı değerlendirdik.
Genel formun bize iletilen renderla ilişkisini kontrol ettik.
Ardından ürünün ham hâldeki fotoğraflarını çekerek firmaya gönderdik.
Böylece kaplama ve nihai yüzey işlemlerine geçmeden önce ürünün formu ve açısı uzaktan değerlendirilebildi.
Firma tarafından onay geldikten sonra üretimin sonraki aşamalarına geçtik.
Bu adım özellikle projeye özel üretimde önemlidir.
Çünkü yüzey işlemleri tamamlanmadan önce geometrik veya mekanik bir değişiklik yapmak çok daha kolaydır.
Önce formu ve çözümü doğruladık, sonra ürünü son hâline getirdik.
Parlak Bakır Kaplama ile Son Karakterini Kazandı
Ham ürünün formu ve açısı onaylandıktan sonra yüzey işlemlerine geçildi.
Metal gövdeye parlak bakır kaplama uygulandı.
Bakırın sıcak ve güçlü yansımasını koruyabilmek ve yüzey dayanımını artırmak amacıyla kaplamanın üzerine elektrostatik parlak vernik uygulandı.
Böylece başlangıçta atölyede iki ayrı sıvama parça, gizli ağırlık ve farklı bağlantı elemanlarından oluşan konstrüksiyon; dışarıdan bakıldığında bütün bu üretim karmaşasını gizleyen son derece sade bir forma dönüştü.
40 cm çapında...
Yalnızca 10 mm kalınlığında...
Altında 10 cm opal küre...
Ve merkezinden asılmasına rağmen hafifçe eğimli duran parlak bakır bir disk.
Ürünün Teknik Özellikleri
Tamamlanan özel üretim disk sarkıt aydınlatmanın temel özellikleri şöyleydi:
- Disk çapı: 40 cm
- Disk kalınlığı: 10 mm
- Difüzör: 10 cm opal küre cam
- Duy tipi: G9
- Işık rengi: 3000 Kelvin
- Sarkıt kablo uzunluğu: 100 cm
- Yüzey: Parlak bakır kaplama
- Koruyucu yüzey işlemi: Elektrostatik parlak vernik
- Gövde üretimi: Birbirinin içerisine geçen iki tepsi formunda sıvama metal parça
- Gövde yapısı: İçi boş disk konstrüksiyonu
- Açı sistemi: İki sıvama parça arasına gizlenen denge ağırlığı
Bu Projede Aslında Neyi Çözdük?
Bu ürüne yalnızca “özel üretim bakır sarkıt yaptık” diye bakarsak projenin en değerli kısmını kaçırmış oluruz.
Aslında aynı gövdenin içerisinde iki farklı problemi çözmemiz gerekiyordu.
Birincisi ağırlıktı.
40 cm çapında ve yalnızca 10 mm kalınlığında görünen diski dolu metal olarak üretmek yerine, birbirinin içerisine geçen iki tepsi formundaki sıvama parçadan oluşan içi boş bir gövde geliştirdik.
Böylece renderdaki ince metal disk görüntüsünü korurken gereksiz ağırlıktan kaçındık.
İkincisi ise dengeydi.
Merkezinden asıldığı için doğal olarak düz durması gereken diskin ağırlık merkezini değiştirdik.
İki sıvama parçanın arasına, diskin bir tarafında kalacak şekilde gizli bir ağırlık yerleştirdik.
Ardından farklı ağırlıklarla yaptığımız asma denemeleri sonucunda, renderda istenen açıya ulaşacak doğru dengeyi bulduk.
Bütün bunların sonunda müşterinin gördüğü şey oldukça sadeydi:
İnce, parlak bakır bir disk ve altında küçük opal bir küre.
Ama bu sadeliğin içerisinde sıvama, konstrüksiyon, ağırlık dağılımı, denge denemeleri, uzaktan numune onayı ve yüzey işlemlerinden oluşan bir üretim süreci vardı.
İşte projeye özel üretimi bizim için ilginç yapan şey de tam olarak bu.
Bazen en iyi çözüm, bitmiş ürüne baktığınızda ortada çözülmesi gereken bir problem olduğunu bile fark etmediğiniz çözümdür.